Poglavlje 25 - nauka i istraživanje
Bočna strana članka
Glavni sadržaj članka
Apstrakt
Predmet ovog rada je pregovaračko poglavlje 25 – Nauka i istraživanje – u procesu evropskih integracija Srbije. Oblast nauke i istraživanja u Evropskoj uniji pretežno je uređena instrumentima mekog prava i ne transponuju se direktno u nacionalno pravo. Imajući u vidu specifični karakter ovog pregovaračkog poglavlja, u radu ćemo se prvo osvrnuti na osnovne politike i instrumente koji čine acquis u oblasti nauke i istraživanja a potom ćemo pažnju posvetiti trenutnom stanju u Republici Srbiji. U analizi stanja u Republici Srbiji, dat je kratak osvrt na normativni okvir i postojeće stanje istraživačkih kapaciteta, a detaljnije su analizirani izveštaji Evropske komisije u oblasti nauke, sa posebnim akcentom na finansiranje nauke koje je prepoznato kao jedna od oblasti u kojima postoji prostor za napredak.
Detalji članka
Reference
Becker W. et al., “Wrapping up the Europe 2020 strategy: A multidimensional indicator analysis”, Environmental and Sustainability Indicators 8/2020, https://doi.org/10.1016/j.indic.2020.100075
Craig P., “Competence, Categories, and Control”, The Lisbon Treaty, Revised Edition: Law, Politics, and Treaty Reform, Oxford 2013, 155–192.
Ćorić V., „Međunarodni standardi u oblasti finansiranja naučnoistraživačke delatnosti”, u: Finansiranje naučnih istraživanja – uporedno pravo i praksa (ur. Jelena Ćeranić, Miloš Stanić), Institut za uporedno pravo, Beograd 2018, 51–72.
Đurić V., „Finansiranje naučne delatnosti u Republici Srbiji”, u: Finansiranje naučnih istraživanja: uporedno pravo i praksa (ur. Jelena Ćeranić, Miloš Stanić), Institut za uporedno pravo, Beograd 2018, 31–48.
Fumasoli T., Gornitzka Å., Leruth B., “A Multi-level Approach to Differentiated Integration: Distributive Policy, National Heterogeneity and Actors in the European Research Area”, Arena Working Paper 2/2015, https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/10127884/, 9. 12. 2022.
Garben S., “Title XIX Research and Technological Development and Space”, in: The EU Treaties and the Charter of Fundamental Rights: A Commentary (eds. Manuel Kellerbauer, Marcus Klamert, Jonathan Tomkin), New York 2019, 1491–1493.
Knezevic Bojovic A., Coric V., “Legal Science and Regulatory Reform in Serbia: One Step Forward, Two Steps Back”, Legal Science: Functions, Significance and Future in Legal Systems II, 2020, 312–329, https://doi.org/10.22364/iscflul.7.2.25
Knežević Bojović A., Ćorić V., Višekruna A., „Spoljašnje uslovljavanje Evropske unije i regulatorni odgovori Srbije”, Srpska politička misao 3/2019, 233–253, doi: https://doi.org/10.22182/spm.6532019.10
Marini G., “International co-authored publications: The effect of joining the European Union or being part of the European Research Area”, Hungarian Educational Research Journal, online first, 2022, https://doi.org/10.1556/063.2022.00192
Matijević A., Stanje u pregovorima o pristupanju Republike Srbije Evropskoj uniji u oblasti Klastera 3: Konkurentnost i inkluzivni rast, Beogradska otvorena škola, Beograd 2022, https://eupregovori.bos.rs/progovori-o-pregovorima/uploaded/Analiza%20klastera%20tri.pdf.
Nacionalni konvent o Evropskoj uniji, Knjiga preporuka Nacionalnog konventa o Evropskoj uniji 2020., Beograd 2021.
Rogač Mijatović Lj., „Nova era Evropskog istraživačkog prostora? Ka nauci zasnovanoj na javnim vrednostima”, Politička revija 4/2021, 85–102.
Šabić N., Branković J., “Europeanising National Research Policies The case of Serbia”, EIHER-WBC Working Paper Series, No. 2013-1, January 2013, http://www.herdata.org/public/2013-1_Sabic_Brankovic2.pdf, 9. 12. 2022.
Ostali izvori
Evropska unija
Commission Staff Working Document Impact Assessment Accompanying the document Proposals for a Regulation of the European Parliament and of the Council establishing Horizon Europe - the Framework Programme for Research and Innovation, laying down its rules for participation and dissemination Decision Of The European Parliament And Of The Council on establishing the specific programme implementing Horizon Europe – the Framework Programme for Research and Innovation Council Regulation establishing the Research and Training Programme of the European Atomic Energy Community for the period 2021–2025 complementing Horizon Europe – the Framework Programme for Research and Innovation SWD(2018) 307 final.
Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions A new ERA for Research and Innovation, COM/2020/628 final.
Consolidated version of the Treaty on the Functioning of the European Union, OJ C 326, 26.10.2012, 47–390.
European Commission, 2010. Europe 2020: A strategy for smart, sustainable and inclusive growth. COM(2010) 2020 final.
European Commission, Directorate-General for Research and Innovation, Horizon Europe, budget: Horizon Europe – the most ambitious EU research & innovation programme ever, Publications Office of the European Union, 2021, https://data.europa.eu/doi/10.2777/202859.
European Council, Presidency Conclusions, Lisbon European Council, 23 and 24 March 2000.
Evropska komisija, Republika Srbija Izveštaj za 2022. godinu, Brisel, 12. 10. 2022, SWD(2022) 338 konačna verzija.
Green Paper The European Research Area: New Perspectives {SEC(2007) 412} COM/2007/0161 final.
Proposal for a Council Recommendation on a Pact for Research and Innovation in Europe COM/2021/407 final.
Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council establishing Horizon Europe – the Framework Programme for Research and Innovation, laying down its rules for participation and dissemination COM(2018)0435.
Zajednička pozicija Evropske unije za Poglavlje 25, https://www.mei.gov.rs/upload/documents/pristupni_pregovori/pregovaracke_pozicije/pg_25_eu_pozicija.pdf, 20. 12. 2022.
Republika Srbija
Kancelarija za evropske integracije, Nacionalni program za usvajanje pravnih tekovina Evropske unije – druga revizija, novembar 2016.
Nacionalni program za usvajanje pravnih tekovina Evropske unije 2018–2021.
Republički zavod za statistiku, „Budžetska izdvajanja za nauku, 2021/2022 – Istraživanje i razvoj”, Statistika nauke, tehnologije i inovacija, br. 167, 28. 6. 2022.
Republički zavod za statistiku, „Naučnoistraživačka i razvojna delatnost, 2021”, Statistika nauke, tehnologije i inovacija, br. 231, 31. 8. 2022.
Republički zavod za statistiku, Bilten Naučnoistraživačka delatnost u Republici Srbiji 2021, Republički zavod za statistiku, Beograd 2022.
Republički zavod za statistiku, Statistički godišnjak 2021, Republički zavod za statistiku, Beograd.
Strategija industrijske politike Republike Srbije od 2021. do 2030. godine, Službeni glasnik RS, br. 35/2020.
Strategija naučnog i tehnološkog razvoja Republike Srbije za period 2021. do 2025 – Moć znanja, Službeni glasnik RS, br. 10/2021.
Strategija naučnog i tehnološkog razvoja Republike Srbije za period 2016. do 2020 – Istraživanje za inovacije, Službeni glasnik RS, br. 25/2016.
Strategija pametne specijalizacije u Republici Srbiji za period od 2020. do 2027. godine, Službeni glasnik RS, br. 21/2020.
Strategija razvoja veštačke inteligencije za period 2020–2025. godina, Službeni glasnik RS, br. 96/2019.
Strategija za podršku razvoja malih i srednjih preduzeća, preduzetništva i konkurentnosti za period od 2015. do 2020. godine, Službeni glasnik RS, br. 35/2015.
Zakon o budžetu Republike Srbije za 2023. godinu, Službeni glasnik RS, br. 138/2022.
Zakon o Fondu za nauku Republike Srbije, Službeni glasnik RS, br. 95/2018.
Zakon o inovacionoj delatnosti, Službeni glasnik RS, br. 129/2021.
Zakon o nauci i istraživanjima, Službeni glasnik RS, br. 49/2019.
Izvori sa interneta
https://research-and-innovation.ec.europa.eu/system/files/2022-06/rtd-2021-00013-03-00-hr-tra-01.pdf, 20. 12. 2022.
https://www.europarl.europa.eu/factsheets/en/sheet/66/policy-for-research-and-technological-development, 20. 12. 2022.
https://www.mei.gov.rs/upload/documents/eu_dokumenta/misljenje_kandidatura/sr_analytical_rapport_2011_en.pdf, 20. 12. 2022.