Vreme i pravo apodiktički i asertorički pojmovi i veze
Bočna strana članka
Glavni sadržaj članka
Apstrakt
Ljudski rod je od pamtiveka postavljao sebi pitanja na koja do danas nije uspeo konačno da odgovori (npr. šta su život, svest, razum, volja, priroda, svet, stvarnost, sadašnjost itd.). U takva pitanja spadaju još dva, pored brojnih drugih: šta je vreme i šta je pravo. Iako izgleda da između pojmova vremena i prava nema nikakvih susretanja, ne može se osporiti da pravo postoji kao i vreme. Samo se ne vide, već osećaju. I ne samo to: pravo može da postoji u vremenu, ali i vreme u pravu. To znači da je postojanje vremena za pravo conditio sine qua non. Jedino, postojanje prava nije uslov za postojanje vremena. Vreme može da postoji bez prava i pre prava, ali ne može da postoji bez sveta i pre sveta. Uprkos postavci o postojanju svesnog i razumnog bića Posmatrača, niko ni danas nije uspešno odgovorio na ono što prethodi razmatranju veza prava i vremena, a to su pre svih pomenuta apodiktička pitanja šta je vreme, a šta pravo. Tek zatim se mogu razmatrati asertoričke teme vremena u pravu i prava u vremenu. Izdvajaju se dve teme. Prva se odnosi na vremensko važenje normi (npr. na vrste važenja i vrste rokova u pravu), a druga na preobražavanje prava kroz ljudske epohe.
Detalji članka
Reference
Avgustin A., Ispovesti, Beograd, 2009.
Barou Dž., Tipler F., „Antropički kosmološki princip", Kulture Istoka, br. 27, god. VIII, Beograd, januar-mart 1991.
Bek U., Vizantijski milenijum, Banja Luka, 1998.
Bohm D., Wholeness and the Implicit Order, London, 1980.
Vitgenštajn L., Filozofska istraživanja, Beograd, 1980.
Vitgenštajn L., O izvesnosti, Novi Sad, 1988.
Whitehead A. N., Process and Reality, New York, 1978.
Vulf A., Tačno ili netačno: istina o nauci, Beograd, 2022.
Grevs R., Grčki mitovi, Beograd, 1987.
Dekart R., Reč o metodi dobrog vođenja svoga uma i istraživanja istine u naukama i Praktična i jasna pravila rukovođenja duhom u istraživanju istine, Beograd, 1952.
Delhajm V., Svet u Isusovo doba, Beograd, 2016.
Živanović T., Sistem sintetičke filozofije prava, III, Beograd, 1959.
Jeffreys H., Theory of Probability, Oxford, 1948.
Višić M. (prev. i prir.), Zakonici drevne Mesopotamije, Beograd, 1985.
Kastrup B., Why Materialism Is Baloney: How True Skeptics Know There Is No Death and Fathom Answers to Life, the Universe, and Everything, Winchester, 2014.
Kastrup B., The Idea of the World: A Multi-Disciplinary Argument for the Mental Nature of Reality, Iff Books, 2019.
Kapra F., Tao fizike. Istraživanje paralela između savremene fizike i istočnjačkog misticizma, Beograd, 1989.
Lukić R., Metodologija prava, Beograd, 1977.
Mitrović D., „Božanstvo i pravo", O pravu. Izabrani eseji, Beograd, 2017.
Mitrović D., „Globalizam, pravo i vladavina prava (Božanstvo i pravo II)", O pravu. Izabrani eseji, Beograd, 2017.
Mitrović D., Put prava. Holistička paradigma sveta i prava u svetlu teorije haosa i pravne teorije, Beograd, 2000.
Mitrović D., Teorija haosa i pravna teorija, Novi Sad, 1993.
Mitrović D., Uvod u pravo, Beograd, 2017.
Paskal B., Misli, Beograd, 1988.
Perović S., „Vremenske dimenzije pozitivnog i prirodnog prava", Besede sa Kopaonika, Beograd, 2018.
Perović S., Retroaktivnost zakona i drugih opštih akata: teorija sukoba zakona u vremenu, Beograd, 1987.
Rovelli C., The Order of Time, New York, 2018.
Roveli K., A šta ako vreme ne postoji?, Smederevo, 2019.
Ros A., Pravo i pravda, Beograd-Podgorica, 1996.
Samardžić O., „Hrišćansko poimanje vremena i istorije", Sociološka luča, br. 2, god. III, Nikšić, 2009.
Fluser V., „Kašika stvaranja iz supe haosa", Treći program, sv. I, br. 84, Beograd, 1990.
Fomenko V. A. T., Statistička hronologija. Matematički pogled na istoriju. U kom smo veku?, Beograd, 1997.
Heisenberg W., Physics and Philosophy, London, 1963.
Hoffman D. D., The Case Against Reality, How evolution hid the truth from our eyes, Penguin, 2020.